Aramco’nun CEO’su: Küresel petrol stokları ‘ürkütücü derecede ince’, Hürmüz tamamen açılsa bile stokları yenilemek iki yıl alabilir; savaştan bu yana 3 milyar varil arz kaybı, stokların yüzde 10’undan azı kullanılabilir

Dünyanın en büyük petrol şirketi Suudi Aramco’nun Başkanı ve CEO’su Amin Nasser, 5 Ekim Pazartesi günü Londra’daki Energy Intelligence Forumu’nda küresel petrol stoklarının “ürkütücü derecede ince” düzeye indiğini söyledi ve Hürmüz Boğazı tamamen açılsa bile stokların yenilenmesinin iki yıla kadar sürebileceği uyarısında bulundu. “Hürmüz tamamen yeniden açılıp güven dönene kadar ham gerçek şu ki varilin iki ucundaki baskı da yoğunlaşacak. O zaman bile talebi karşılarken stokları yenilemek iki yıla kadar sürebilir” dedi.

Nasser’in verdiği rakamlar tablonun ağırlığını gösteriyor: ABD-İran savaşının başlamasından bu yana yaklaşık 3 milyar varil petrol arzı kaybedildi; kaybı dengelemek için 1 milyar varilden fazla stok çekildi ve bunun çoğu kara üzerindeki ticari stoklardan geldi, Nasser’in deyişiyle “kutudaki son büyük araç”. Depolarda kalan yaklaşık 6 milyar varil ise “pratikte kullanılabilir değil”; Nasser’e göre dünya stoklarının yüzde 10’undan azı fiilen kullanılabilir durumda. “Sistem şimdiden zorlanıyor” diyen Nasser, stokları yeniden inşa etmek için 18 ay boyunca günde fazladan 2 milyon varil gerektiğini tahmin ediyor. Ham petroldeki sıkışma ciddi olmakla birlikte rafine yakıt fiyatlarının daha da sert yükseldiğini belirtti.

Nasser, büyük ekonomilerin geçen hafta kararlaştırdığı 100 milyon varile kadar acil petrol ve dizel stoku salımının geçici rahatlama sağlayacağını ama arz-talep dengesizliğini çözmeyeceğini söyledi. Wall Street Journal’ın aktardığı Kpler verilerine göre Hürmüz’den ham petrol akışı savaş öncesi seviyenin yaklaşık yüzde 76’sına dönmüş durumda, ancak rafine ürünler kargoların yalnızca yüzde 11’ini oluşturuyor; hasar gören Körfez rafinerileri dizel arzını kıt tutuyor. Nasser, Çin’in yakıt ihracatını durdurmasının da dizel ve benzin marjlarını desteklediğini belirtti. Buna karşılık bazı analistler, rekor üretim ve alternatif güzergâhların Hürmüz açıldığında stok yenilemeyi hızlandırabileceğini, iki yıllık tahminin fazla kötümser olabileceğini savunuyor; pazartesi petrol fiyatları hafif geriledi.

Aramco’nun kendi durumuna ilişkin olarak Nasser, şirketin çatışma boyunca uluslararası depolama ve hasarlı altyapının hızlı onarımıyla arzı sürdürdüğünü, Ras Tanura terminalinden sevkiyatı artırdığını ve geçen ayki saldırının ardından kapatılan Doğu-Batı boru hattında akışın kapasitenin yaklaşık yüzde 80’ine döndüğünü söyledi; hasarlı tesislerin onarımında kullanılan malzemenin yüzde 90’ından fazlası yerel tedarik zincirinden sağlandı. Şirket ham petrol ihracatı için ek güzergâhlar ve yurt dışı depolama seçeneklerini inceliyor. Nasser, petrol ve gazın “modern uygarlığın can damarı” olduğunu söyleyerek uluslararası toplumdan daha fazla koordinasyon istedi. Türkiye enerji ithalatının büyük bölümünü bu bölgeden sağlıyor; dizel kıtlığı Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkiliyor.