Kongo tarihinin en ölümcül Ebola salgını: Mayıstan bu yana 8.300 vaka ve 4.000 ölüm, aşısı ve tedavisi olmayan Bundibugyo tipi yedi ile yayıldı; temaslılara koruyucu hap denemesi sürüyor

Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin doğusunda mayıs ortasında ilan edilen Ebola salgını, ülke tarihinin en ölümcül Ebola salgınına dönüştü. AP’nin 3 Ekim’de Ituri ilindeki Rwampara’dan aktardığına göre salgında en az 8.300 doğrulanmış vaka ve 4.000 ölüm kaydedildi; hastalık yedi ile yayıldı ve yetkililere göre izleme ve yavaşlatma çabalarını geride bırakmaya devam ediyor. Salgına, 2007’de Uganda’da keşfedilen ve bugüne kadarki en büyük Bundibugyo salgınına yol açan Bundibugyo virüsü neden oluyor; bu türün onaylı aşısı ya da tedavisi bulunmuyor.

Salgının merkez üssü Ituri’de bir umut kaynağı deneniyor. Tıbbi yardım kuruluşu ALIMA’nın koordine ettiği EBO-PEP denemesinde, doğrulanmış bir vakayla son beş gün içinde temas etmiş ancak belirti göstermeyen 12 yaş üstü kişilere Gilead’ın deneysel antiviral hapı obeldesivir veriliyor. Temmuzda başlayan denemeye 250’den fazla katılımcı alındı; hedef yaklaşık bin kişi ve katılımcıların yarısı plasebo alacak. Bu yaklaşım “maruziyet sonrası profilaksi” olarak adlandırılıyor. ALIMA araştırma koordinatörü Dr. Guilavogui Jean Paul Yassa’ya göre yöntem “koruma sağlaması günler ya da haftalar alabilen aşıdan ve henüz belirti göstermeyen kişilere yönelik olduğu için tedaviden farklı”.

Katılımcılar 21 gün boyunca her gün yüz yüze izleniyor, 42. günde son bir telefon görüşmesi yapılıyor. Belirti gelişirse hemen destekleyici tedaviye alınıyorlar; erken yakalanan vakalarda bu tedavinin yararlı olduğu gösterilmiş durumda. AP’ye konuşan bir katılımcı, eşinin ağustosta Ebola pozitif çıkmasının ardından denemeye katıldığını ve ailesinden kimsede belirti gelişmediğini söyledi; bir başka katılımcının iki aile üyesi hastalığa yakalanmış, biri ölmüştü. Katılımcılar salgının hassasiyeti nedeniyle isimlerinin açıklanmamasını istedi. Denemenin ortakları arasında Kongo Ulusal Biyomedikal Araştırma Enstitüsü ile Fransız ANRS Yeni Ortaya Çıkan Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü de var.

Bu, Kongo’nun 17. Ebola salgını ve bir öncekinin bitiminden yalnızca beş ay sonra başladı; ilk bilinen şüpheli vaka 24 Nisan’da belirti gösterip üç gün sonra ölen bir erkekti. Dünya Sağlık Örgütü 16 Mayıs’ta Ituri’de sekiz, Kinşasa’da bir ve Uganda’nın başkenti Kampala’da iki doğrulanmış vaka açıklamıştı. Salgın, Kongo-Ruanda çatışmasından etkilenen ve son derece istikrarsız bir bölgede yürütülüyor; Butembo’da mobil laboratuvarlar hızlı test yapıyor. Hapın işe yaradığı kanıtlanırsa sağlık çalışanları ve hasta yakınları gibi en çok maruz kalan grupların korunması ve enfeksiyon zincirinin kırılması mümkün olabilir; deneme sonuçları henüz açıklanmadı.