Çin’de bulunan dört kanatlı dinozor fosili, uçuşun en az iki kez ayrı ayrı evrildiğini gösteriyor: Norellraptor, kuşların akrabası değil, uçuşu kendi başına deneyen bir tür

Çin’in kuzeydoğusundaki Liaoning eyaletinde bulunan 125 milyon yıllık bir dinozor fosili, uçuşun evrim tarihinde en az iki kez bağımsız olarak ortaya çıktığına dair güçlü bir kanıt sunuyor. Nature Communications dergisinde 29 Eylül’de yayımlanan çalışmaya göre Norellraptor barsboldi adı verilen yeni tür, hem kollarında hem bacaklarında uzun uçuş tüyleri taşıyan dört kanatlı bir dromaeosaurid. Fosil, tüyleri ve omurgasının yumuşak dokuları olağanüstü korunmuş halde ortaya çıktı.

Fosili çıkaran ekipte yer alan Hong Kong Üniversitesi’nden paleontolog Michael Pittman, Norellraptor’un kuşların da içinde bulunduğu soy hattının yakın akrabası olmadığını, ancak kuşlara benzer uçuş özellikleri taşıdığını söyledi. Pittman’a göre bu durum dinozorların uçuşla “birden fazla kez deney yaptığını” gösteriyor. Ekip, türü dört kanatlı akrabası Microraptor ile aynı grupta sınıflandırdı ve bu grubun, kuşlara giden uçuş çizgisinden ayrı bir uçuş evrimi geçirdiğini savunuyor.

Fosil, kanatların yapısı ve hayvanın yaklaşık bir kilogramlık ağırlığı sayesinde uçuş kapasitesinin hesaplanmasına olanak verdi. Araştırmacılara göre Norellraptor, Amerikan kargası büyüklüğünde bir hayvan olarak kanatlarını çırpabilen bir uçucuydu; yalnızca süzülen bir hayvan değildi. Bulgu, uçuş yeteneğinin tüylü dinozorlar arasında bir kez ortaya çıkıp kuşlara aktarıldığı şeklindeki yaygın görüşe karşı, uçuşun paralel biçimde birkaç kez geliştiği tezini güçlendiriyor.

Türün adı, 2025’te hayatını kaybeden Amerikan Doğa Tarihi Müzesi paleontoloğu Mark Norell ile Moğol paleontolog Rinchen Barsbold’u onurlandırıyor. Liaoning’in Jehol biyotası olarak bilinen fosil yatakları, 1990’lardan bu yana tüylü dinozorların en önemli kaynağı; Microraptor da 2003’te aynı bölgede bulunmuştu.