Kuzey Denizi Brent petrolü 21 Eylül’de varil başına 100,34 dolardan kapandı ve Avrupa hükümetleri aynı hafta yakıt için birbirinden farklı üç reçete açıkladı. Almanya vergi indiriyor, Fransa nakit ödüyor, Slovakya fiyat tavanını görüşüyor. Ortak nokta: Orta Doğu’da yeniden alevlenen çatışmaların pompaya yansıması ve seçim takvimi.
Almanya. Alman Otomobil Kulübü ADAC’a göre motorin 17 Eylül’de litre başına 2,47 avro ile, Super E10 benzin 2,30 avro ile tarihi rekor kırdı. Başbakan Friedrich Merz’in koalisyonu 18 Eylül’de anlaştı: 1 Ekim’den 31 Aralık’a kadar enerji vergisinde 14 sent, KDV etkisiyle toplam yaklaşık 17 sent indirim; maliyet 2,5 milyar avro, federal hükümet ile eyaletler arasında yarı yarıya. Aynı önlem mayıs ve haziranda iki ay uygulanmış, indirimin pompaya ne kadar yansıdığı tartışma konusu olmuştu. Bundestag maliye komisyonu 23 Eylül’de onayladı, genel kurul ve Bundesrat 25 Eylül’de oyluyor. Karar, Berlin ve Mecklenburg-Vorpommern eyalet seçimlerinden günler önce geldi; France 24, Merz’in partisinin iki seçimde de ağır yenilgi beklendiğini yazıyor.
Fransa. Paris vergi indirmek yerine ödemeyi seçti: 22 Eylül akşamı açıklanan 450 milyon avroluk paket, işe uzak mesafeden gidenlere 100 avro ve işverenlere yılda 1.000 avroya kadar ulaşım primi sağlıyor; kapsam 5,5 milyon çalışan. Bu arada istasyonlarda sıkıntı sürüyor: 22 Eylül sabahı istasyonların %14’ünde en az bir yakıt türü yoktu; iki gün önce oran %17’ydi.
Neden 2027’ye kadar? Alman Yakıt ve Enerji Birliği sözcüsü Alexander von Gersdorff, barış anlaşması olsa bile piyasanın “2027’nin içlerine kadar” normale dönmeyeceğini söylüyor; gerekçe kaybedilen rafineri kapasitesi. Brent bu yıl 112 doların üzerini görmüş, 100 doların altına inip yeniden çıkmıştı. AB aynı hafta Rusya’ya bireysel yaptırımları 36 ay uzattı; 3 binden fazla kişi ve kurum listede.
Türkiye bağı: Türkiye’de akaryakıt fiyatı Brent ve dolar kuruyla otomatik olarak değişiyor; Avrupa’nın bu haftaki kararları Türkiye’deki pompayı doğrudan etkilemiyor ama 100 dolarlık Brent etkiliyor.
Almanya'nın 17 sent indirimi, 14+3 yapısı, 2,5 milyar avro, ADAC rekorları, seçim bağlantısı: France 24/Reuters, Bloomberg, ZDF aktarımı. Brent 100,34 dolar, Fransa 450 milyon avro paketi, istasyon oranları, Slovakya: Rio Times'ın Connexion, Reuters ve prix-carburant.eu aktarımları. AB yaptırım uzatması: AB Konseyi kararı, Euronews. Fransa paketinin ayrıntıları ve istasyon oranları tek derleme kaynağına (Rio Times) dayanıyor; Fransız resmi metni kontrol edilmedi. Slovakya'nın 23 Eylül kararının sonucu haberin hazırlandığı saatte açıklanmamıştı. Bundestag'ın 25 Eylül oylaması henüz yapılmadı; Türkiye pompa fiyatı bu haberde yok.