Stanford Üniversitesi’nde Amir Safavi-Naeini liderliğindeki ekip, bir mekanik rezonatördeki tek bir ses kuantumunun (fonon) bir enerji seviyesinden diğerine sıçrayışını gerçek zamanlı olarak kaydetti. Sonuçlar 17 Eylül 2026’da Science dergisinde yayımlandı.
Kuantum sıçramaları, yani bir enerji seviyesinden diğerine ani geçişler, 1900’lerin başından beri teoride vardı. İlk kez 1986’da tuzaklanmış iyonlarda, 2007’de fotonlarda gösteriliyor. Stanford’un açıklamasına göre bu çalışma, tek tek fononların sıçramasını gerçek zamanlı gösteren ilk deney.
Ekip, çip üretim teknikleriyle yapılmış mikroskobik bir rezonatörü süperiletken bir kubite bağladı. Rezonatör yaklaşık 2 milisaniye titreşimini koruyor; bu sürede kubit yüzlerce ölçüm yaparak içeride bir fonon mu sıfır fonon mu olduğunu sordu. Ölçümler bir süre “bir” dedi, sonra rastgele bir anda “sıfır”a döndü; sıçrama o an kaydedildi. Bir deney dizisinde 294 ardışık ölçüm yapıldı.
Araştırmacılar yöntemin ses tabanlı kuantum hata düzeltme, kuantum bilgisayarlar ve kütle, kuvvet, ivme gibi büyüklüklerin çok hassas ölçümünde kullanılabileceğini belirtiyor. Akıllı telefonlardaki mekanik rezonatörlerin iyileştirilmesi de olası uygulamalar arasında sayılıyor.
Deney, yayın tarihi, 2 milisaniye, yöntem ve tarihsel sıra: Stanford Report, Phys.org ve ScienceDaily tarafından ayrı ayrı aktarıldı; makale Science 2026. 294 ölçüm ve yüzde 99 hasarsız ölçüm oranları tek bir ikincil kaynağa (The Brighter Side of News) dayanıyor. Makalenin tam metni ve bağımsız fizikçilerin değerlendirmesi elimizde yok.