Rusya’nın 2027-2029 federal bütçe tasarısı, Ukrayna’daki savaşın kamu harcamalarını nasıl yeniden şekillendirdiğini rakamlarla ortaya koyuyor. Euronews’in 9 Ekim’de bütçe verilerine dayanarak yayımladığı habere göre ulusal kanserle mücadele programının 2027 bütçesi 44,9 milyar rubleden (yaklaşık 470,5 milyon avro) 3,87 milyar rubleye (yaklaşık 40,5 milyon avro) düşüyor; bu yaklaşık 12 katlık bir kesinti. Program 2025’te 148,5 milyar ruble almıştı; tasarı bu haliyle yasalaşırsa federal kanser harcaması iki yılda yaklaşık 38 kat azalmış olacak. Programın 2028’de 5,76 milyar, 2029’da 12,78 milyar rubleye çıkarılması öngörülse de bu tutarlar önceki yılların çok altında kalıyor.
UA News’in aktardığına göre kesinti hastane ekipmanı alımını, kanser hastalarına yönelik ilaç tedarikini ve erken tanı programlarını önemli ölçüde etkileyecek. Kesinti yalnızca kanserle sınırlı değil: Asker ve engelliler gibi öncelikli gruplara yönelik sağlık hizmetleri %17 azalıyor, Rusya’nın işgal altındaki Ukrayna topraklarındaki sağlık tesislerine destek 8 milyar rubleden 522 milyon rubleye iniyor; federal sağlık harcaması toplamda %6 düşerek 1,818 trilyon rubleye geriliyor. Rus yasaları kanser hastalarına ihtiyaç duydukları ilaçlara ücretsiz erişim güvencesi veriyor; ancak Euronews’e göre hasta ve doktorlar uzun süredir ihale gecikmelerinden ve bölgesel bütçe açıklarından şikâyet ediyor ve yeni veriler hastaların tedavi masraflarının giderek daha büyük kısmını kendi ceplerinden karşıladığını gösteriyor.
Öte yandan savunma harcaması 2027 tasarısında 17,1 trilyon rubleye, yaklaşık 203 milyar dolara çıkıyor. Bu, federal harcamaların yaklaşık %35’i ve Sovyetler Birliği’nin dağılmasından bu yana en yüksek pay. Kyiv Post’a göre Rusya daha önce 2027 için yaklaşık 13,5 trilyon rublelik savunma bütçesi planlamıştı; yeni rakam bunun yaklaşık %27 üzerinde. Hükümet 2027’den sonra askeri harcamada bir miktar düşüş öngörüyor, ancak Rusya tam ölçekli işgalden bu yana kendi uzun vadeli savunma projeksiyonlarını defalarca aşmıştı. Yükselen askeri harcamayı karşılamak için vergi artışları ve borçlanma da gündemde.
Dört yılı aşan savaş, Rusya’nın kamu harcamalarını giderek askeri alana kaydırdı; sağlık ve tıbbi altyapı gibi sivil programlar geri plana itildi. Tasarı henüz Devlet Duması’nda görüşülüyor ve yasalaşmadan önce değişebilir. Türkiye, Rusya’yla ticaret ve enerji ilişkileri en yoğun ülkeler arasında; Rus ekonomisinin savaş ekonomisine kayması bu ilişkileri doğrudan etkiliyor.
Kanser programının 44,9 milyardan 3,87 milyar rubleye düşmesi, avro karşılıkları, 2025'teki 148,5 milyar ruble, yaklaşık 38 katlık iki yıllık azalma, ücretsiz ilaç güvencesi, ihale gecikmeleri, cepten harcamanın artması, 17,1 trilyon ruble ve %35 pay: Euronews, 9 Ekim 2026; inkl (Euronews), 9 Ekim 2026. Hastane ekipmanı, ilaç ve erken tanı etkisi, öncelikli gruplarda %17, işgal altındaki bölgelerde 8 milyardan 522 milyona, toplam sağlıkta %6 düşüşle 1,818 trilyon: UA News, 1 Ekim 2026. Yaklaşık 203 milyar dolar, önceki 13,5 trilyonluk plan, %27 artış, projeksiyonların aşılması ve vergi ile borçlanma: Kyiv Post, 3 Ekim 2026. 2028 ve 2029 öngörüleri (5,76 ve 12,78 milyar ruble): bütçe verilerine dayanan haber aktarımları, 9 Ekim 2026.
Rakamlar bütçe tasarısına aittir; Devlet Duması'nda değişebilir. Kesinti oranı kaynaklarda 'yaklaşık 12 kat' (2026'ya göre) ve '38-40 kat' (2025'e göre) olarak farklı bazlarla verilmektedir; haberde ikisi de bazıyla belirtilmiştir. Kaynakların bir kısmı Ukrayna merkezlidir; temel rakamlar Euronews tarafından da aktarılmıştır. Rus hükümetinin kesintiye ilişkin açıklaması kaynaklarda yoktur. Türkiye'ye ilişkin son cümle genel değerlendirmedir.
Rus Sağlık Bakanlığı'nın açıklaması, kanser fonunun başka kalemlere aktarılıp aktarılmadığı ve Duma'daki oylama takvimi bu haberde yer almıyor.
Yorum yaz