UCLA: Beynin yaşlanma hızı bağırsaktan okunabilir mi? 1.500 yetişkinde yaşından yaşlı görünen beyin, daha zayıf hafıza, daha çok depresyon belirtisi ve farklı bağırsak bakterileriyle ilişkili çıktı; araştırmacılar ‘neden-sonuç kanıtlamıyor’ diyor

UCLA Health araştırmacılarının eBioMedicine dergisinde yayımladığı yeni bir çalışma, beynin yaşlanma hızı ile bağırsaktaki bakteriler ve ürettikleri kimyasal bileşikler arasında bir bağlantı buldu. Araştırmacılar üç ayrı gruptan 18-65 yaş arası yaklaşık 1.500, çoğu genel olarak sağlıklı yetişkinin beyin taramalarını, beynin dinlenme halindeyken farklı bölgelerinin birbiriyle nasıl iletişim kurduğunu ölçen bir yöntemle inceledi ve bu kalıplardan her katılımcı için tahmini bir beyin yaşı hesapladı.

Tahmini beyin yaşı ile gerçek yaş arasındaki fark “Beyin Yaşlanma Endeksi” olarak adlandırıldı; tahmin gerçek yaştan yüksekse bu, görünürde daha hızlı beyin yaşlanmasının işareti sayıldı. Yaşından yaşlı görünen bir beyin bunama anlamına gelmiyor, ancak önceki araştırmalar hızlanmış beyin yaşlanmasıyla hafıza, düşünme ve ruh hali sorunları arasında bağlantı bulmuştu. Bu çalışmada da endeksi yüksek olan katılımcılar çalışma belleği ve yürütücü işlev değerlendirmelerinde daha kötü sonuç verdi ve daha fazla depresyon belirtisi bildirdi; beyin kalıpları hafıza ve kendine ilişkin düşünceyle bağlantılı bölgelere işaret etti.

Çalışmanın en ilginç bulgusu bağırsak mikrobiyomu analizinden geldi: Beyin Yaşlanma Endeksi yüksek olan bireylerde belirgin bağırsak mikrobu imzaları ve birkaç metabolik yan ürün tespit edildi; bunlar arasında belirli yağ molekülleri, kolesterolle ilişkili bir bileşik ve daha düşük düzeyde estetrol hormonu var. Inc. dergisine konuşan araştırmacı Zhao, “bizi en çok şaşırtan, beyin yaşlanmasındaki farklılıkların yalnızca tek tek bağırsak mikroplarıyla değil, mikrobiyom ve metabolitleri kapsayan daha geniş bir biyolojik imzayla bağlantılı olmasıydı” dedi. Kıdemli yazar, UCLA Health Goodman-Luskin Mikrobiyom Merkezi eş direktörü Dr. Arpana Church’e göre “beyin yaşlanması ileri yaşta aniden başlamıyor; biyolojik sinyaller on yıllar önce saptanabilir”.

Araştırmacılar bulguların sınırlarını açıkça belirtiyor: Çalışma kesitsel, yani göstergeler arasındaki ilişkileri tanımlıyor, bağırsak bakterilerinin beyin yaşlanmasına neden olduğunu kanıtlamıyor; ayrıntılı bağırsak analizi üç gruptan yalnızca birinde yapıldı ve çalışma herhangi bir müdahaleyi test etmedi. Zhao’nun sözleriyle “bu verilerden mikrobiyomu değiştirmenin beyin yaşlanmasını yavaşlatacağı sonucuna varamayız”. Bulgular, bağırsak ile beynin “bağırsak-beyin ekseni” üzerinden yakından bağlantılı olduğunu gösteren hızla büyüyen literatüre ekleniyor ve bağırsak sağlığını hedeflemenin bir gün daha sağlıklı beyin yaşlanmasını destekleyip destekleyemeyeceğinin araştırılmasının önünü açıyor. Haber tıbbi tavsiye niteliği taşımaz.